Statystyka to działający w przeglądarce zestaw narzędzi do analizy danych, kontroli jakości i doskonalenia procesów.
Narzędzie Statystyka jest stale rozwijane i uzupełniane o nowe analizy oraz funkcje. Liczymy na informacje zwrotne użytkowników — uwagi, zgłoszenia problemów i propozycje usprawnień pomagają nam wyznaczać kierunek dalszego rozwoju.
Pozwala wykonywać testy statystyczne, tworzyć wykresy, oceniać stabilność i zdolność procesów, analizować systemy pomiarowe oraz planować eksperymenty. Nie wymaga instalowania dodatkowego programu.
Użytkownik pracuje w arkuszu danych, wybiera odpowiednią analizę, wskazuje kolumny i otrzymuje wyniki w postaci obliczeń, tabel oraz wykresów.
Czym jest narzędzie Statystyka?
Statystyka łączy arkusz danych z zestawem analiz dostępnych z jednego menu. Dane można wpisać ręcznie, wkleić z arkusza kalkulacyjnego albo załadować za pomocą przygotowanych zestawów przykładowych.
Narzędzia pomagają odpowiedzieć między innymi na następujące pytania:
- Czy różnica między grupami jest statystycznie istotna?
- Czy zmienne są ze sobą powiązane?
- Czy proces jest stabilny w czasie?
- Czy proces spełnia wymagania specyfikacji?
- Czy system pomiarowy jest wystarczająco dokładny?
- Które czynniki rzeczywiście wpływają na wynik?
- Jak przedstawić rozkład i zmienność danych na wykresie?
Jak rozpocząć analizę?
Po otwarciu narzędzia użytkownik wprowadza dane do arkusza. Kolumny mogą zawierać wartości liczbowe, kategorie, oznaczenia grup, etapy procesu lub daty.
Następnie należy wybrać analizę i przypisać odpowiednie kolumny do wymaganych pól. W zależności od narzędzia można również:
- ustawić grupowanie danych,
- zastosować filtry i wybrać analizowany zakres,
- podać dolną i górną granicę specyfikacji,
- dodać linie referencyjne do wykresu.
Dla wielu analiz dostępne są gotowe dane przykładowe. Pozwalają one sprawdzić sposób działania narzędzia bez przygotowywania własnego zestawu danych.
Dane stochastyczne
Dane można również utworzyć za pomocą generatora danych losowych. Generator pozwala określić liczbę obserwacji i parametry rozkładu, a następnie zapisać wygenerowane wartości bezpośrednio w arkuszu.
Dostępne są rozkłady:
- normalny,
- jednostajny,
- logarytmiczno-normalny,
- wykładniczy,
- Weibulla,
- dwumianowy,
- Poissona.
Generator danych stochastycznych może służyć do nauki statystyki, przygotowywania ćwiczeń, sprawdzania działania analiz i symulowania różnych zachowań procesu.
Testy statystyczne
Moduł zawiera testy i modele służące do opisywania danych, porównywania grup oraz badania zależności między zmiennymi.
Dostępne są między innymi:
- statystyka opisowa i opis statystyczny,
- test normalności,
- t-Test dla dwóch niezależnych grup,
- test sparowany dla pomiarów przed i po zmianie,
- analiza wariancji ANOVA i analiza reszt,
- test równości wariancji i test Chi-Square,
- test dwóch proporcji i porównanie częstości Poissona,
- korelacja oraz regresja liniowa, kwadratowa, wielokrotna i krokowa,
- dobór wielkości próby.
Analizy mogą służyć do porównywania maszyn, dostawców, technologii, zmian produkcyjnych oraz wyników przed i po wdrożeniu usprawnienia.
Wykresy i analizy graficzne
Analizy graficzne pozwalają zobaczyć rozkład, kolejność i zmienność danych. Często ujawniają zależności, których nie widać w samej tabeli wyników.
Narzędzie udostępnia między innymi:
- wykres szeregu czasowego,
- histogram,
- boxplot,
- interval plot,
- dot plot,
- wykres Pareto,
- wykres Multi-Vari.
Dane mogą być grupowane według maszyny, produktu, operatora, dostawcy, zmiany lub innej kategorii. Filtry pozwalają ograniczyć analizę do wybranego zakresu danych.
Karty kontrolne SPC i zdolność procesu
Karty SPC pomagają odróżnić naturalną zmienność procesu od sygnałów wskazujących na wystąpienie przyczyny specjalnej.
Dostępne są:
- karta I-MR,
- karta I-MR z etapami procesu,
- karta Xbar-R,
- karta Xbar-S,
- karta p,
- karta np,
- karta c,
- karta u,
- przewodnik pomagający wybrać właściwą kartę,
- analiza zdolności procesu oparta na wskaźnikach Cp i Cpk.
Analizy SPC wspierają bieżące monitorowanie produkcji, ocenę efektów zmian technologicznych oraz wykrywanie momentów, w których proces przestaje zachowywać się stabilnie.
Analiza systemu pomiarowego MSA
Wynik analizy procesu jest wiarygodny tylko wtedy, gdy wiarygodne są użyte pomiary. Statystyka zawiera następujące narzędzia do analizy systemu pomiarowego:
- MSA Type 1,
- Gage R&R,
- Attributive MSA.
Pozwalają one oceniać błąd systematyczny i powtarzalność przyrządu, wpływ operatorów oraz zgodność ocen dla danych kategorycznych, takich jak „zgodny” i „niezgodny”.
Planowanie i analiza eksperymentów DoE
Narzędzia Design of Experiments pomagają planować próby i ustalać, które czynniki wpływają na wynik procesu. Moduł umożliwia generowanie pełnego planu eksperymentu i analizę wyników za pomocą regresji.
DoE znajduje zastosowanie podczas optymalizacji parametrów procesu, ograniczania liczby kosztownych prób oraz poszukiwania ustawień zapewniających oczekiwany wynik.
Nauka statystyki na przykładach
Interaktywne materiały edukacyjne pokazują:
- budowę i interpretację boxplotu,
- wpływ liczby przedziałów na wygląd histogramu,
- związek między histogramem a kartą SPC,
- działanie Centralnego Twierdzenia Granicznego.
Gotowe zestawy danych pozwalają uruchomić wybrane analizy krok po kroku, bez wcześniejszego przygotowywania własnego arkusza. Dostępne są między innymi przykłady dotyczące:
- statystyki podstawowej,
- zdolności procesu,
- analiz graficznych,
- dużych zbiorów danych,
- kart kontrolnych SPC,
- analizy wariancji ANOVA,
- t-Testu dla dwóch prób,
- testu sparowanego,
- analizy Pareto,
- Gage R&R,
- MSA atrybutowego,
- MSA Type 1,
- korelacji,
- regresji liniowej,
- regresji kwadratowej,
- regresji wielokrotnej i krokowej,
- testu równości wariancji,
- testu dwóch proporcji,
- testu Chi-Square,
- porównania dwóch częstości Poissona,
- analizy Multi-Vari,
- eksperymentów DoE,
- boxplotu.
Zestawy zawierają dane oraz wskazówki dotyczące przypisania kolumn do pól wybranej analizy. Dzięki temu mogą być wykorzystywane podczas samodzielnej nauki, szkoleń i warsztatów.
Dla kogo przeznaczona jest Statystyka?
Narzędzie może być pomocne dla:
- inżynierów jakości i procesu,
- specjalistów Lean i Six Sigma,
- technologów i pracowników produkcji,
- osób prowadzących projekty optymalizacyjne,
- studentów i uczestników szkoleń,
- osób analizujących dane bez dostępu do rozbudowanego programu statystycznego.
Zakres metod obejmuje podstawową analizę danych oraz narzędzia wykorzystywane podczas:
- projektów Six Sigma Green Belt,
- projektów Six Sigma Black Belt,
- monitorowania procesów za pomocą SPC,
- oceny systemów pomiarowych MSA,
- planowania i analizy eksperymentów DoE.